زبان فارسی (1)                                                                                 شماره 1

 

الف – دستور :

 

1. نهاد و گزاره را در جمله ی روبه رو تعیین کنید . -------->   " گلستان سعدی یکی از کتابهای گران بهای فارسی است ."

 

2. نام هر یک از اجزای این جمله را بنویسید . ---------->   " ما قرآن را دوست داریم ."

 

3. ساخت اسم های داده شده را مشخص کنید .   الف باغچه       ب- چهل ستون      ج- پرده

 

4. در جمله های زیر قید ها را مشخص کنید و بنویسید نشانه دار هستند یا بی نشانه ؟

 

الف – ما آن شب اصلا به سخنان او گوش نمی دادیم .        ب- قرار بود ما با اتوبوس به اردوبرویم .

 

5. در جمله های زیر وابسته های پیشین را پیدا کرده و نوع آن ها را بنویسید و با پیکان به هسته وصل کنید .

 

الف – "محمد مسعود " در آن چند روز اختفای خود ، کوبنده ترین مقاله را در روزنامه " مرد امروز " به چاپ رساند.

 

ب- هیچ انسانی حاضر نمی شود به ضرر دیگران کار کند .

 

6. انواع نقش نماها را در جمله زیر پیدا کنید و بنویسید هر یک نقش نمای چه هستند ؟

 

" من درسم را خوانده ام زیرا که می خواهم به خانواده ام ثابت کنم درسخوان هستم ."

 

7. منادا را در جمله رویه رو معلوم کنید .---> " رزمندگان اسلام با رمز یا زهرا (س) به دشمن حمله کردند .

 

8. جدول را کامل کنید .

 

فعل

بن مضارع

بن ماضی

صفت مفعولی

ماضی بعید

فروخته ام

 

 

 

 

 

9. نمودار را کامل کنید .

 

                                                 گروه اسمی

           

                        هسته                  وابسته (1)                   وابسته (2)   

 

                        اسم                   صفت بیانی                    مضاف الیه

 

                       .......                ...............                   ..............

 

 

 

ب- املا و بیاموزیم :

 

1.     چرا گاهی در پایان املای تقریری از "گروه کلمه " استفاده می کنیم ؟

 

2.     چرا عبارت "ملت ایران بر علیه رژیم پهلوی قیام کرد " درست نیست ؟ درست آن را بنویسید .

 

3.     در فارسی چه کلماتی اهمیت املایی دارند ؟

 

4.     ویرایش کنید ." الف – خانم کمالی مدیره ی دبستان فردوسی است ."   " ب- من گاها او را می بینم ."

 

5.     در عبارت "من مسابقه ای که دیروز برگزار شد را دیدم ."  چه اشکالی می بینید ؟آن را ویرایش کنید .

 

6.     املاي کدام کلمات در گروه کلمات داده شده ، نادرست است ؟ درست آن را بنویسید .

 

الف -   شمشیر و حمایل        ب- وکیل و مغنن        ج- نقض قرض             د- سخن نغز

 

ج) نگارش :

 

1.     نامه ها به چند دسته تقسیم می شوند ؟ نام ببرید .

 

2.     عبارت رو به رو را نشانه گذاری کنید .  صاحب نظران آموزشی می گویند درست نوشتن درست فهمیدن است

 

3.     نوع نگارش عبارت زیر علمی است یا ادبی ؟ دو علت آن را بنویسید .

 

" يك تك بوته ي مغیلان ،وسط یک بیابان دراز ، یک قصیده بلند است ."

 

4.     جمله زیر را به صورتی خلاصه کنید که مفهوم اصلی آن حفظ شود .

 

"دانشمندان و خردمندان با سعی و کوشش بسیار به هدف و مقصود خویش رسیده اند ."

 

5.     بر جای واژگان داده شده برابر های مناسب بنویسید .

 

الف – از جای بشد (               )           ب- مستعمل (                    )

 

6.     دو ویژگی از اساسی ترین ویژگی های نامه های خصوصی و دوستانه را بنویسید .

 

7.     در پایان نامه نوشتن چه چیزی لازم و ضروری است ؟

 

8.     در یک بند خاطره ای از "دوران مدرسه ابتدايی خود " بنویسید .

 

 

 

 

د- زبان شناسی :

 

1.     علمی که به شناخت زبان می پردازد .............. نام دارد . یک نام دیگر زبان شناسی جدید ، .......... می باشد .

 

2.     روابط معنایی عبارت های داده شده را بنویسید .            الف – خانه و اتاق خواب (                      )

 

ب- خواب و بیدار (                       )                        ج- خانه و منزل (                                   )

 

3.     شکل های گوناگون زبان کدامند ؟

 

4.     جمله " ابر ها ، پاورچین پاورچين وارد شدند ." چزء کدام ویژگی زبان انسان می باشد ؟

 

5.     چه چیزی موجب تغییر و تحول زبان می شود ؟

 

زبان شناسان برای رفع این مشکل چه کرده اند ؟

 

6.     در ساخت آوایی (بام ) ، کدام واج مصوت است ؟

 

7.     دستور زبان به چند بخش تقسیم می شود ؟

 

زبان شناسان در کدام بخش دستور زبان گروه ها و انواع جمله ها را بررسی و مطالعه می کنند ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

درس ادبیات فارسی 1                                                                    شماره 2         

الف ) نگارش :

 

1.     عبارت زیر را نشانه گذاری کنید .

 

عوامل مهم تربیت عبارتند از مدرسه معلم اجتماع کتاب و

 

2.     عبارت "ترس سایه ای گذرابر خاطرم افکند . همچون گذر سایه گنجشک دیر کرده ای در نیمه ی روز  تابستان  بر دشتی بایر " جزء کدامیک از گروه های زبانی است ؟

 

3.     به جای واژگان زیر برابر ها ی مناسب بنویسید .   کاندیدا (                    )         علی کل حال(                  )

 

4.     پیام تبریک و تسلیت جز کدام یک از انواع نامه است ؟

 

5.     درباره ی موضوع "در خواست انتقال پرونده تحصیلی شما به مدرسه ای دیگر " یک نامه اداری بنویسید .

 

6.     یکی از تمرین های مناسب نگارشی رانام ببريد؟

 

7.     دو ویژگی نوشته هایی را که به زبان علمی نوشته شده اند را ، بنویسید .

 

8.     عام ترین و صمیمانه ترین نوع نوشتن را چه می گویند ؟

 

ب) دستور زبان :

 

1.     نهاد و گزاره را در جمله زیر مشخص کنید .

 

2.     جدول زیر را کامل کنید .

 

 

فعل

بن ماضی

بن مضارع

صفت مفعولی

صفت مفعولی

اول شخص مفرد ماضی التزامی

اول شخص مفرد  مضارع اخباری

 

شنیده است

 

 

 

 

 

 

 

3.     در جمله زیر مصدر های داخل پرانتز را به فعل مناسب تبدیل کنید .

 

مادر کودکش را ( خوابانیدن)

 

احمد از دوستش (رنجیدن )

 

4.     هسته گروه اسمی زیر را مشخص کنید .

                                            « همین دو کتاب جغرافی »

 

5.     ساخت اسم های زیر را مشخص کنید .

 

آبدوغ – آویزه – چنار

 

6.     الف – در جمله زیر یک صفت اشاره و یک صفت مبهم پید کنید .

 

ب- یک ضمیر مشترک بیابید .

 

محمد مسعود درآن چند روز اختفای خود گوینده ترین مقاله را در روز نامه می نوشت .

 

7.     برای نمودار زیر یک گروه اسمی بنویسید .

 

                                                    گروه اسمی

 

                                وابسته 1         هسته              وابسته 2

 

                               صفت مبهم       اسم                صفت

                              

                               ..........         ........             .........

                                

 

8.     در جمله زیر نوع ضمیر را مشخص کنید .

 

برادر ایشان آمده بود و سراغ لباس خودش را می گرفت .

 

9.     در نوشته زیر قید ها را شناسایی کنید و نوع آن ها را بنویسید .

آن شب اصلا حرف های شما را متوجه نشدم .

 

10. کلمه ي  « ایران » را در جمله ای جداگانه به کار ببرید و منادا و مضاف الیه و مفعول بسازید .

 

ج) زبان شناسی :

 

1.     به چه دلیلی شناخت زبان دشوار است ؟

 

2.     تعریف لهجه را بنویسید .

 

3.     غرض از مقایسه چیست ؟

 

4.     منظور از علمی بودن زبان چیست ؟

 

5.     رابطه بین کلمات " کتاب و مدرسه " ،  " ورزش و فوتبال " و" پدر و بابا " را بنویسید .

 

6.     واج شناسی چیست ؟

 

7.     اجزاي سازنده نظام زبان چیست ؟

 

د) املا و بیاموزیم :

 

1.     شکل درست جمله زیر را بنویسید .

آن خانم محترمه به او كمك كرده بود .

 

2.     املای درست  آن گروه از کلمات زیر را که نادرست است بنویسید .

 

راز و رمز حیاط (                    )   تعیین قیمت (                     )

 

شاعر مآثر (                          )   سنگ های خرد (                       )

 

3.     کاربرد درست کلمه ی "گاها و ناچارا " را بنویسید .

 

4.     با کلمات  له و علیه دو جمله مناسب بنویسید .

 

5.     جمله هاي زیر را اصلاح کنید .

 

آن قدر مطلب را برایش تکرار کردم که به قول معروف خسته شدم .

 

آیا کجا برای اقامت مناسب تر است ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

درس زبان فارسی 1                                                                   شماره 3

الف ) زبان شناسی :

 

1.     اجرای سازنده ی نظام زبان در درجه ی اول .......................... است .

 

2.     انتقال پیام در قالب ........................ صورت می گیرد .

 

3.     به سبب ویژگی ............... ما می توانیم در مورد چیزهایی حرف بزنیم که اکنون حاضر نیستند یا حتی اصلا وجود ندارند .

 

4.     ...................... به شکلی از زبان گفته می شود که فقط در تلفظ با هم فرق دارند .

 

5.     زبان شناسی جدید را به چه نام هایی می شناسند ؟

 

6.     وظیفه گویش شناسی چیست ؟

 

7.     رابطه ی معنایی میان کلمات " ورزش و فوتبال " را بیان کنید .

 

8.     عبارت "گفته شده بود " جزء کدام یک از گروه های زبانی محسوب می شود ؟

 

9.     وظیفه ی " صرف " را در دستور زبان بیان کنید .

 

ب) املا و بیاموزیم :

1.     در گروه کلمات زیر املای برخی از گروه کلمات نادرست  آمده است ، درست آنها را بنویسید .

 

الف – خبث طینت          ب- حرم آفتاب               ج- ثبت وضیت           د – عجین و آمیخته

 

2.     املای تقریری چیسیت ؟

 

3.     گروه کلمه چیست ؟

 

4.     علت نادرستی عبارت زیر را بنویسید :

 

هم آنان درباره ی مطبوعات مقاله نوشتند هم ما

 

5.     کاربرد "ی" میانجی را در کلمه "همای سعادت " توضیح دهید .

 

6.     کاربرد درست کلمات " گرایشات " و" جانا " را بنویسید .

 

ج) دستور :

1.     هر یک از واژه های زیر را از نظر ساخت ( ساده ، مشتق ، مرکب ) چه نوع اسمی هستند ؟

 

گنجشك (                )             گریه (                    )             

 

2.     در عبارت " کتاب را از فروشگاه خریدم " کتاب معرفه ( شناس ) است یا نکره (ناشناس ) ؟ چرا ؟

 

3.     با توجه به عبارت :" علی نامه می نویسد ."

 

الف ) فعل " می نویسد " چه زمانی است ؟

 

ب) فعل " می نویسد " رابا حفظ شخص به صورت ماضی التزامی بنویسید .

 

ج) فعل " می نویسد " گذرا به چیست ؟

 

4.     جمع مکسر کلمه ی " رای " را بنویسید .

 

5.     نمودار گروه اسمی زير را رسم کنید :  

 

                     « چهار دانش آموز زرنگ »

 

6.     نوع  گزاره را مشخص کنید : ایران سرزمین دلیران است .

 

7.     با توجه به عبارت :

 

" کشانی مغرور آهنگ بازگشت دارد که رستم نهیبش می زند که هماوردت   آمد بر مگرد . اشکبوس خود را آماده می کند و نام و نشان وی را می پرسد .

 

الف نوع ضمیر های مشخص شده را بنویسید .

 

ب) ضمیر شخصی پیوسته را به صورت جدا بنویسید .

 

ج) مرجع ضمیر جملات بالا را مشخص کنید .

 

8.     نوع قید ها را مشخص کنید :

 

الف ) قرار بود همان روز صبح مجید به تهران برود .

 

ب) متاسفانه علی به سختی بیمار شده است .

 

9.     از فعل "سوخت " صفت فاعلی و صفت مفعولی بسازید .

 

10. نقش نماها را در عبارات زیر بیابید و نوع آنها را بنویسید .

 

فردوسی شاهنامه را در قرن چهارم سرود .

 

د) نگارش :

 

1)    با استفاده از علائم نگارشی عبارت زیر را نشانه گذاری کنید .

 

عوامل مهم تربیت عبارتند از خانواده ، مدرسه ، معلم ، کتاب و

 

2)    شیوه بیان عبارت زیر چیست چرا ؟

 

" غروب ، غم رنگ و خونین ، و خورشید در زیر پلک غبار ، اشک خونین می بارد ."

 

 

3)    کاربرد امروزی کلمات مقابل را بنویسید : چکاد (               )            مستعمل (                      )

 

4)    خلاصه نویسی چه فایده ای دارد ؟

 

5)    نامه ها چند نوع هستند نام ببرید .

 

6)    نوع نوشته ی زیر چیست ؟ دو ویژگی از ویژگی های این نوشته را بنویسید .

 

" در پیشاور تقریبا همه فارسی را می دانند ، منتها از فروتنی این را اعتراف نمی کنند ، اگر از کسی بپرسی که فارسی می داند یا نه به فارسی فصیح جواب می دهد که فارسی  را نمی داند و از خنده ی ناگهانی ات در شگفت می شود ."

 

زبان فارسی  سال اول                                                                   شماره 4

 

الف ) زبان شناسی :

 

1.     چرا شناخت زبان دشوار است ؟

 

2.     دو ساختی بودن زبان چه فایده ای دارد ؟

 

3.     واج شناسی چیست ؟

 

4.     رابطه ی بین کلمات (درس ریاضی ) و (خانه منزل ) چیست ؟

 

5.     زبان شناسان برای رفع مشکل تغییر و تحول دائمی زبان چه می کنند ؟

 

6.     هدف از مطالعه ی زبان در گذشته چه بوده است ؟

 

7.     در سطح دستور ، زبان شناسان این سطح را به چند دسته تقسیم می کنند ، نام ببرید .

 

ب) نگارش :

 

1.     کدامیک از انواع ویرایش مربوط به آراستگی ظاهری و نظم و ترتیب بخشیدن به اثر است ؟

 

2.     در کدامیک از انواع نوشته هر لفظی به معنای روشن و حقیقی خود بکار رفته است ؟

 

3.     در توصیف ،ذکر کدام دسته از جزئیات ضرورت دارد ؟

 

4.     استفاده ی بیش از حد از آرایه های ادبی در نوشته های ادبی چه نتیجه ای ببار می آورد ؟

 

5.     در چه صورتی نوشته روح و تحرک بیشتری پیدا می کند؟

 

6.     (جدول ضربی عمل نکردن ) در خاطره نویسی یعنی چه ؟

 

7.     از مواردی که در نوشتن نامه های اداری و رسمی باید رعایت کنیم ، دو مورد را بنویسید .

 

8.     شان نامه در چیست ؟

 

9.     روش های خلاصه نویسی را بنویسید .

 

ج) املا و بیاموزیم :

 

1.     خط معیار برای دست نوشته های ما کدام است ؟

 

2.     جمله ی زیر را ویرایش کنید و علت را توضیح دهید .

 

گاها ، کارهایی انجام می دهیم که درست نیست .

 

3.     یکی از فواید املای تقریری را بنویسید .

 

4.     چه کلماتی  اهمیت املایی دارند ؟

 

5.     کاربرد کدام واژه غلط است ؟

 

اخبارها                             خبرها                                   اخبار

 

6.     رعایت نشانه ی خطی در چه مواردی ضروری است ؟

 

7.     چرا تركيب« سخن نغز » را  جمله نمی دانیم ؟

 

د) دستور :

1. از مصدر (شکستن )بن ماضی ، بن مضارع و صفت مفعولی بسازید .

 

2. فعل ( رنجید ) را گذرا کنید .

 

3. ویژگی های اسم مشخص شده در جمله ی زیر را بنویسید ( عام / خاص/ جمع یا مفرد / معرفه یا نکره یا جنس / ساده ، مشتق یا مرکب یا مشتق مرکب )

 

ایران سرزمین  دلیران است .

 

4. نوع وابسته های پیشین و پسین را در تر کیب زیر بنویسید .

   آن دو دختر هنر مند شهر

6.     به واژه ی ( کتاب ) یک صفت عالی و یک مضاف الیه بیافزایید .

 

خوردنی                              عاقل                                 آسمانی

 

7.     در جمله زیر نوع ضمیر و مرجع آن را مشخص کنید .

 

پد رهر شب که به خانه بر می گردد از دوستش صحبت می کند .

 

8.     در جمله زیر ضمیر شخص را به ضمیر مشترک تبدیل کنید .

مریم کارش را انجام می دهد .

 

9.     واژه ی (کدام ) را در دو جمله طوری بکار ببرید که یک بار ضمیر پرسشی و یک بار صفت پرسشی باشد .

 

10. در نوشته زیر قید را شناسایی کنید و نوع آن را به طور دقیق بنویسید .

 

        «او حتما از دوستش پرسیده بود .»

 

11. در کدام جمله متمم قیدی به کار رفته است .

 

 احمد از تهران آمد                            احمد از سگ می ترسد

                                 

12. در نوشته ی زیر حروف ربط وابستگی و همپایگی را مشخص کنید .

 

آمدم که تو را ببینم ولی تو در خانه نبودی

 

13.در جمله زیر نوع نقش نماها را مشخص کنید .

 

ای خدا ما را در تحصیل علم یاری کن .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سوالات در س زبان فارسی (1)  اول دبیرستان        خرداد 83                              شماره 5

 

الف ) نگارش :

 

1.     در توصیف ، کدام دسته از جزئیات یک پدیده مورد توجه قرار می گیرند ؟

 

2.     کدام نوع از انواع ویرایش ، ناظر بر جنبه علمی یا تخصصی اثر است ؟

 

3.     جان بخشیدن به اشیاء را در جمله ای نشان دهید ؟

 

4.     چرا عبارت " گفته آمد " نا درست است برابر مناسب آنرا بنویسید ؟

 

5.     جمله زیر را کوتاه تر کنید به طوری که مفهوم اصلی آن حفظ شود .

 

"در کارهای بزرگ و مهمات باید با خردمندان و و عقلا مشورت و هم اندیشی کرد "

 

6.     در کدام یک از انواع نوشته ، کلمات و عبارتهای دشوار و پر تکلف دیده نمی شود ؟

 

7.     دو مورد از فواید خلاصه نویسی را بنویسید .

 

8.     چرا بعضی از خاطرات ماندنی و پر ارزش هستند ؟

 

9.     با رعایت تمام قسمتهای یک نامه اداری ،درباره موضوع زیر یک نامه اداری بنویسید .

 

 

ب) دستور :

 

1.     جمله ای بنویسید که در آن واژه "نهال " اسم جنس باشد .

 

2.     کدام یک ازساخت ( ساده ،مرکب و مشتق ) اسم های زیر هستند ؟

 

الف :جوشش                     ب: استفاده

 

3.     زمان ونوع هر یک از افعال زیر را بنویسید ؟

 

الف : می پذیرد                                    ب: گفته است

 

4.     فعلهای ناگذر زیر را گذرا کنید .

 

الف : چکیده باشد ----------------->

 

ب: دویده باشد -------------------->

 

5.     واژه ی «کدام» رادر دوجمله جداگانه یک بار به عنوان ضمیر پرسشی ویک بار به عنوان صفت پرسشی به کار ببرید .

 

6.     جدول زیر را کامل کنید ؟

 

فعل

بن مضارع

صفت مفعولی

صفت لیاقت

صفت مفعولی

می دید

 

 

 

 

 

7.     در عبارت زیر قید ها را شناسایی کنید و نوع آن ها را به طور دقیق بنویسید .

                   " شاید به خوبی نتوانستم امروز بااو سخن بگویم "

 

8.     نوع ضمیر ها را در عبارت زیر مشخص کنید .

                    " صد بار برایت گفتم زمستان  سالی که در آن دنیا آمدید خودم آنرا خریدم "

 

9.     در عبارت زیر یک حرف ربط وابسته ساز و یک حرف ربط همپایه ساز مشخص کنید ؟

 

" این فواید گوناگون سبب می شود که بنای مسجد هم راحت باشد هم سودمند "

 

10. واژه "حافظ " را بانقش نماهای کسره و حرف ندا در جمله های جداگانه بکار ببرید .

 

 

11. نمودار گروه اسمی زیر را رسم کنید .

                                                       " پروانه زیبای خیال "

 

پ ) زبان شناسی :

 

1.     مشخص کنید هر یک از موارد زیر مربوط به کدام ویژگی زبانی می باشد ؟

 

الف ) خورشید با نگاه خود به من می خندد .

 

ب) حافظ در قرن هشتم زندگی می کرد .

 

2.     در تعریف زبان مقصود از ارتباط زبانی چیست ؟

 

 

3.     صورت هایی نظیر "به باغ اندرون " و " شنیدستم " در کدام يك از شاخه هاي زبان شناسی مورد مطالعه قرار می گیرند ؟

 

4.     در زبان شناسی سنتی هدف از مطالعه زبان چیست ؟

 

5.     رابطه معنایی میان واژه ها ی "عاقل و جاهل " و" ورزش و والیبال " را بنویسید ؟

 

6.     واج شناسی را تعریف کنید ؟

 

7.     زبان شناسان از نشانه های زبان به چه نامی یاد می کنند ؟

 

8.     زبان شناسی جدید را به نام های ..................... و................... می شناسیم .

 

 

د) املا و بیاموزیم :

 

1.     مثالی بنویسید که در آن نقش نمای اضافه الزامی است .

 

2.     چرا کاربرد کلمه ناچارا در زبان فارسی نا درست است .

 

3.     اگر کلمه ای به صامت ختم شود در حالت اضلفه چه می گیرد ؟ ( با یک مثال )

 

4.     در فارسی چه کلمه هایی اهمیت املایی دارند ؟

 

5.     در گروه کلمات زیر املای برخی از گروه کلمات نادرست آمده است آنها را بنویسید ؟

 

الف ) قلب و فؤاد         ب)غالب شعر      ج) طمانینه  و آرامش         د) تفحسات عمیق

 

 

6.     کدامیک از جمعهای عربی زیر در فارسی به معنای مفرد بکار می رود ؟

 

         طلبه  -   اخبار – کتب – طرق – حقوق